خیلی از موقعیت های معمولی در زندگی میتوانند این نگرانی را ایجاد کنند که قرار است اتفاق بدی بیفتد، برای مثال در انتهای یک روز طولانی، به سردردی مبتلا می شوید که غیر عادی به نظر میرسد. ناگهان این فکر از ذهنتان میگذرد که نکند به کرونا مبتلا شده باشید. احساس می کنید قلب شما شروع به تپیدن می کند و نفستان به شماره می افتد. تصور می کنید که اکنون ، علاوه بر پیامدهای کرونا، مشکل اضافه تری در بدن شما پیش آمده. تصور ابتلا به کرونا هرچند که توضیحی دور از انتظار برای یک سردرد پس از ساعت ها کار بی وقفه است اما امکان آن غیر ممکن نیست.

اگر  با خواندن این سناریو ، به وضوح می توانید تصور کنید که ممکن است این اتفاق برای شما هم بیوفتد، احتمالا دارای سبک شناختی برجسته سازهستید.جان ریسکیند، ، این نوع جهان بینی را به عنوان یکی از دلایل اضطراب شدید معرفی می کند. به عبارت دیگر، با قرار گرفتن در وضعیتی مبهم و تصور کردن وخیم ترین سناریوی ممکن ، بی تردید مضطرب خواهید شد و در همین حین که ذهن شما مشغول شاخ و برگ دادن به نگرانی های شماست، بدن شما به اضطراب واکنش نشان میدهد.( عرق کردن دستان، لرزش صدا و …)

وقتی به نظر می رسد شرایط “در حال بدتر شدن” است ، زنگ خطر ذهنی شما به سرعت هشدار میدهد. اگرچه در نظر گرفتن خطر های واقعی مفید به نظر میرسند، اما در بسیاری از موقعیت های که تهدید ساخته ذهن شماست( واقعی نیست) فعال شدن این افکار و این نگرانی ها ابدا مفید و سازگارانه نیست.

آیا شما هم سبک شناختی برجسته ساز دارید؟

فرض کنید که در حال سخنرانی برای چند نفر غریبه هستید و در حال صحبت در مورد موضوعی هستید که چیزهای زیادی درباره آن نمی دانید. بعضی از افراد بی حوصله یا بی علاقه به نظر می رسند ، در حالی که دیگران عصبانی به نظر می رسند.

1) از تصور این صحنه چقدر احساس نگرانی یا اضطراب می کنید؟

2) آیا سطح اضطراب شما( میزان تهدیدی که از سمت مخاطبین حس میکنید) نسبتاً ثابت است؟ یا با گذشت هر ثانیه به سرعت بیشتر می شود؟

3) چقدر واکنش مخاطب از بد بودن سخنرانی را در ذهن خود مجسم میکنید؟

آنچه بر تأثیرات منفی سبک شناختی برجسته ساز بر سلامت روان می افزاید این نگرش است که من نمیتوانم نگرانی خودم را کنترل کنم. در مورد مثال سخنرانی، نگرانی ساخته ذهن شماست و در همین حین شما متقاعد میشوید که اوضاع به زودی از کنترل خارج خواهد شد.

سوال بعدی این است که اگر شما سبک شناختی برجسته ساز دارید و در عین حال در شرایط بحرانی حس کنترل بر موقعیت را از دست میدهید، چه باید بکنید؟

کاهش شدت  اضطراب و بیشتر شدن حس کنترل بر شرایط میتواند شما را متقاعد کند که توانایی مدیریت بحران را دارید. برای رسیدن به این باور، هنگامی که احساس می کنید اوضاع در حال بدتر شدن است، می توانید بر این موضوع  که شرایط اطرافتان واقعا بدتر نشده  و نگرانی شما صرفا ساخته ذهن شماست تمرکز کنید. و در نتیجه اجازه ندهید این احساس اضطراب و از دست دادن کنترل بر شما غلبه کنند و اضطراب خود را کنترل کنید.

به طور خلاصه ، تصور و پیشبینی بدترین شرایط وقتی که بروز بدترین حالت غیر ممکن نیست، ممکن است به خودی خود یک استراتژی مفید باشد. با این حال ، اگر اجازه می دهید این سبک تفکر مانع زندگی روزمره شما شوند، جایگزین کردن آنها با تجسم هایی سازنده تر میتواند کلیدی ترین راه حل کاهش اضطراب برای شما باشد.